विपद्को चपेटामा देश: २७ जिल्ला प्रभावित, ५२७ परिवार प्रभावित

खगेन्द्र कार्की

काठमाडौँ । वैशाख लागेसँगै देशभर विपद्का घटनामा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण का अनुसार वैशाख १ देखि १२ गतेसम्म मात्र देशभर ४२२ वटा विपद्जन्य घटना घटेका छन्, जसमा परेर २३ जनाको ज्यान गएको छ भने ७३ जना घाइते भएका छन्।
प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महत का अनुसार यस अवधिमा ५२७ परिवार प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्। विपद्का कारण २७ जिल्ला प्रभावित भएका छन्, जसले यस वर्षको सुरुवातमै जोखिम बढ्दो रहेको संकेत गरेको छ।
आगलागी र डढेलो सबैभन्दा बढी
तथ्यांक अनुसार सबैभन्दा धेरै २१७ वटा आगलागीका घटना भएका छन्, जसबाट मात्रै सात जनाको मृत्यु भएको छ। वन डढेलोका ११४ वटा घटना भएका छन्, जसले वातावरणीय तथा मानवीय जोखिमलाई थप बढाएको छ।
चट्याङका १४ घटना, हुरीबतासका २९ घटना र सर्पदंशका २० घटना समेत यस अवधिमा भएका छन्। त्यस्तै जनावरको आक्रमणका १६, लेक लागेर तीन र डुङ्गा पल्टिँदा एक घटना भएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
विभिन्न कारणले ज्यान गुमाउनेको संख्या बढ्दो
विपद्का कारण ज्यान गुमाउनेमा आगलागीपछि चट्याङ र हुरीबतास प्रमुख कारण बनेका छन्। चट्याङ र हावाहुरीका कारण चार–चार जनाको मृत्यु भएको छ भने लेक लागेर दुई, डुङ्गा पल्टिँदा दुई जनाले ज्यान गुमाएका छन्।
त्यसैगरी वन डढेलो, सर्पदंश, जनावरको आक्रमण र पहिरोबाट एक–एक जनाको मृत्यु भएको छ।
घाइते हुनेमा पनि आगलागी अगाडि
घाइते हुनेमा पनि आगलागी नै प्रमुख कारण देखिएको छ। आगलागीबाट २४ जना घाइते भएका छन् भने सर्पदंशबाट १९ र जनावरको आक्रमणबाट १३ जना घाइते भएका छन्।
२४ घण्टामै ३२ घटना
प्राधिकरणका अनुसार वैशाख ११ गते बिहानदेखि १२ गते बिहानसम्मको २४ घण्टामा मात्रै ३२ वटा विपद्का घटना भएका छन्। सो अवधिमा तीन जनाको मृत्यु भएको र सात जना घाइते भएका छन्।
सतर्कता अपनाउन आग्रह
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण ले बढ्दो विपद्जन्य जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै नागरिकलाई सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। कुनै पनि विपद्जन्य घटना भएमा तत्काल सम्बन्धित फोकल पर्सन, प्रहरी कार्यालय वा प्रशासनलाई जानकारी गराउन अनुरोध गरिएको छ।
निष्कर्ष
वैशाखको सुरुवातसँगै देखिएको विपद्को उच्च दरले नेपालमा प्राकृतिक तथा मानवीय जोखिम अझै गम्भीर रहेको देखाएको छ। आगलागी, डढेलो, चट्याङ र हावाहुरीजस्ता घटनाले जनधनको क्षति बढाउँदै लगेका छन्।
समयमै सतर्कता, पूर्वतयारी र प्रभावकारी व्यवस्थापनमार्फत मात्र यस्ता विपद्बाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न सकिने विज्ञहरूको भनाइ छ।

खगेन्द्र कार्की
प्रतिक्रिया