विश्वव्यापी दबाबपछि फिफाले विश्वकपमा निजी लगानी भित्र्याउने योजना फिर्ता लियो

एजेन्सी । विश्व फुटबल महासंघ (फिफा)ले विश्वकपसहित आफ्ना प्रमुख प्रतियोगिताको व्यावसायिक अधिकारमा निजी लगानी भित्र्याउने विवादास्पद योजना अन्ततः फिर्ता लिएको छ। सदस्य राष्ट्र, महादेशीय फुटबल महासंघ, राजनीतिक नेतृत्व तथा फुटबलकर्मीबाट व्यापक विरोध भएपछि फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले योजना अघि नबढाउने घोषणा गरेका हुन्।

इन्फान्टिनोले प्रस्तावले फुटबल समुदायभित्र अनावश्यक विभाजन सिर्जना गरेको स्वीकार गर्दै अब यसलाई कार्यान्वयन नगरिने बताएका छन्। फिफाले विश्वकपलगायतका प्रतियोगिता सञ्चालनका लागि गठन गर्न लागिएको नयाँ व्यावसायिक इकाईको करिब २० प्रतिशत सेयर निजी लगानीकर्तालाई बिक्री गरेर ४.२ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म उठाउने योजना अघि सारेको थियो।

योजनाअनुसार निजी लगानीबाट प्राप्त रकम सदस्य राष्ट्रहरूलाई वितरण गरिने बताइएको थियो। इन्फान्टिनोले २११ सदस्य संघलाई योजना समर्थन गरे चार करोड अमेरिकी डलरसम्म उपलब्ध गराउने प्रस्ताव राखेका थिए। प्रारम्भिक किस्ताका रूपमा दुई करोड डलर दिन १९ सेप्टेम्बरसम्म सहमति जनाउन आग्रह गरिएको थियो।

तर प्रस्ताव सार्वजनिक भएसँगै विश्व फुटबलमा तीव्र विरोध सुरु भयो। युरोपेली फुटबल महासंघ (यूईएफए) अन्तर्गतका ५५ सदस्य राष्ट्रले योजना कार्यान्वयन भए फिफाका सबै प्रतियोगिता बहिष्कार गर्ने चेतावनी दिए। त्यसपछि उत्तर, मध्य अमेरिका तथा क्यारेबियन क्षेत्रीय महासंघ (कोनकाकाफ)ले पनि प्रस्ताव अस्वीकार गर्‍यो भने एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी)ले यूईएफए र कोनकाकाफको पक्षमा ऐक्यबद्धता जनायो। तीनवटै महासंघको समर्थन नपाएपछि प्रस्ताव पारित गराउन आवश्यक बहुमत जुट्ने सम्भावना समाप्त भएको थियो।

दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघ (कोनमेबोल)ले योजनाको संरचना, सुशासन र प्रभावबारे थप स्पष्टता मागेको थियो भने अफ्रिकी फुटबल महासंघ (सीएएफ) र ओसियाना फुटबल महासंघ (ओएफसी)ले यसबारे थप छलफलपछि धारणा सार्वजनिक गर्ने बताएका थिए।

योजनाको विरोध राजनीतिक तहसम्म पुगेको थियो। बेलायतका प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले इन्फान्टिनोलाई फिफाको नेतृत्वका लागि उपयुक्त व्यक्ति नभएको टिप्पणी गरेका थिए। यसैबीच इन्फान्टिनोका वरिष्ठ रणनीतिक सल्लाहकार कार्लोस कोर्डेरोले राजीनामा दिँदै प्रस्तावलाई "फुटबलका लागि खराब सम्झौता" भन्दै भविष्य नै जोखिममा पार्ने चेतावनी दिएका थिए।

फिफाले 'फिफा फरवार्ड इन्टरप्राइज' नामक नयाँ सहायक कम्पनीमार्फत पुरुष तथा महिला विश्वकपसहितका प्रतियोगिताको व्यावसायिक व्यवस्थापन गर्ने र बाह्य लगानीकर्तालाई अल्पमत स्वामित्व दिने अवधारणा अघि सारेको थियो। अमेरिकी भेन्चर क्यापिटल कम्पनी ‘थ्राइभ इटरनल’ सम्भावित प्रमुख लगानीकर्ताका रूपमा रहेको बताइएको थियो।

विश्व फुटबलबाट व्यापक असन्तुष्टि बढेपछि अन्ततः इन्फान्टिनोले योजना पूर्ण रूपमा फिर्ता लिएका छन्। आगामी मार्चमा मोरक्कोमा हुने फिफा कांग्रेसमा चौथो कार्यकालका लागि उम्मेदवारी दिने तयारी गरिरहेका इन्फान्टिनोका लागि यो घटनालाई नेतृत्वमाथिको ठूलो राजनीतिक धक्का र फुटबल प्रशासनमा बढ्दो असन्तुष्टिको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।