संसदीय दलको नेता छान्न कांग्रेसमा सकस, थापा र शर्माबीचको विवाद लम्बिँदै

खगेन्द्र कार्की

इटहरी । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको एक महिना बितेपनि प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले आफ्नो दलको नेता छान्न सकेको छैन । गत फागुन २१ गते सम्पन्न निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ १८ र समानुपातिकतर्फ २० गरी कुल ३८ सीट जितेको कांग्रेसले संसदीय दलको नेता नछान्दा संसदले प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेता पाउन सकेको छैन ।
प्रारम्भमा प्रतिनिधिसभाका ज्येष्ठ सदस्य अर्जुननरसिंह केसीले सभामुख चयन नहुँदासम्म जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुपरेको कारण देखाएर ढिलो गरेको भएपनि मूलतः सभापति गगन थापा र उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माबीचको विवादका कारण दलको नेता चयनमा ढिलाइ भएको हो ।
कांग्रेसमा संसदीय दलको नेताका लागि मुख्यतः तीनजना दाबेदार देखिएका छन् । कांग्रेस सांसदमध्ये सबैभन्दा सिनियर र संसदकै ज्येष्ठ सदस्य भएकोले आफ्नो स्वभाविक दाबी रहेको अर्जुननरसिंह केसीले बताउने गरेका छन् । केसी सभापति थापाका ससुरा हुन् । केसीलाई दलको नेता बनाउँदा आफ्नो आलोचना बढ्ने डर सभापति थापालाई छ ।
यहीकारण समानुपातिक नभएर निर्वाचित सांसदमध्येबाट दलको नेता छान्न सभापति थापाको प्रस्ताव छ । प्रत्यक्ष निर्वाचितमध्ये केन्द्रीय सदस्य मोहन आचार्य सभापति थापाको पहिलो प्राथमिकतामा छन् । जो रसुवाबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भएका हुन् । ‘अर्जुन दाइलाई त समानुपातिकमै नराख्न, राखे पनि सांसद नबनाउन पार्टीभित्र दबाब थियो ।
अब दलको नेता नै बनाउँदा सभापतिलाई अप्ठ्यारो पर्छ । त्यसैले उहाँले प्रत्यक्ष निर्वाचितमध्येबाट दलको नेता बनाउन चाहनुभएको छ’, थापा निकट एक कांग्रेस पदाधिकारीले नेपाल प्रेससँग भने ।
सभापति थापाको प्रस्तावमा उपसभापति शर्मा सहमत छैनन् । उपसभापति शर्मा पूर्व सहमहामन्त्री भीष्मराज आङदेम्बेको पक्षमा छन् । उपसभापति शर्माकै गृहप्रदेशलाई प्रतिनिधित्व गर्ने आङदेम्बे पनि समानुपातिक सांसद हुन् । केसीको विकल्पमा शर्माले आङदेम्बेलाई अघि सारेपनि सभापति थापा सकरात्मक छैनन् ।
विशेष महाधिवेशनको पक्षमा नखुलेका आङदेम्बेलाई दलको नेता बनाउँदा भविष्यमा दलमा आफ्नो पकड नरहने सभापतिको बुझाई छ । आङदेम्बेले पहिलो संसद बैठकमा सम्बोधन गर्ने क्रममा ‘विशेष महाधिवेशनबाट गगन थापालाई सभापति बनाएर कांग्रेस बदलिएको’ उल्लेख गरेका थिए ।
विगतमा विशेष महाधिवेशनको पक्षमा नभएपनि दलको नेता बन्न उपसभापति शर्माको सुझावमा सभापति थापालाई रिझाउनेगरी आङदेम्बेले संसदमा बोलेको चर्चा कांग्रेस वृत्तमा छ ।
‘सभापतिले प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसदबाट दलको नेता बनाउन चाहनुभएको छ । उपसभापतिले भीष्मदाईको नाम लिनुभएकोले कुरा मिलेको छैन । तर सहमतिमै संसदीय दलको नेता छान्ने प्रयास भइरहेको छ’, एक कांग्रेस सांसदले नेपाल प्रेससँग भने ।
कांग्रेसको कार्यसम्पादन समितिले चैत २४ गते दलको नेता चयनका लागि निर्वाचन कार्यक्रम गर्ने निर्णय गरेको थियो । संसदीय दलको निर्वाचन प्रक्रिया अगाडि बढाउन सहमहामन्त्री प्रकाश रसाइलीको संयोजकत्वमा निर्वाचन समिति बनाइएको पनि थियो ।
यद्यपि सभापति थापा र उपसभापति शर्माबीचको विवादकै कारण निर्वाचन कार्यक्रम अगाडि नबढाउन निर्देशन गरिएको छ ।
‘निर्वाचनको जिम्मा सहमहामन्त्रीलाई दिएको सत्य हो । तर, के कति कारणले निर्वाचन कार्यक्रम अगाडि बढेको छैन मलाई थाहा भएन’, सभापति थापानिकट एक केन्द्रीय सदस्यले नेपाल प्रेससँग भने ।
सभापति थापाले कार्यव्यवस्था परामर्श समिति लगायत सभामुख र संसद सचिवालयसँगका तयारी बैठकहरुमा सांसद एवं कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य मोहन आचार्यलाई खटाउने गरेका छन् । दलको नेतामा दावी गरेका नेता केसी र उपसभापति शर्मालाई ‘कन्भिन्स’ गरेर सहमतिमै प्रत्यक्ष निर्वाचित मध्येबाट दलको नेता बनाउने जानकारी सभापति थापाले निकटस्थहरुलाई दिएका छन् ।
जबकी नेता अर्जुननरसिंह केसीले भने दलको नेतामा दावी नछाड्ने अडान लिएका छन् । ‘की अर्जुन दाइजत्तिकै सिनियर मान्छे देखाउनुपर्‍यो, कि यस कारण अयोग्य हुनुहुन्छ भन्दिनुपर्‍यो । नत्र संसदकै अभिभावकका रुपमा रहेको व्यक्तिलाई दलको नेता बनाउन के को अप्ठ्यारो रु’, केसी निकट केन्द्रीय सदस्यको भनाइ छ ।
दलको नेता चयनमा देखिएको विवाद मिलाउन कांग्रेसमा निरन्तर संवाद भइरहेको छ तर अहिलेसम्म समाधान देखिएको छैन ।
‘१५ औं महाधिवेशन लागिसकेको जस्तो छ । ठूल्ठूला कुरामा मिलेका नेताहरु अहिले सानो कुरामा पनि मिल्न गार्हो मान्नुभएको छ’, कांग्रेसकै एक पदाधिकारीको भनाई छ ।
कांग्रेसमा दलको नेतासँगै उपनेता, प्रमुख सचेतक र सचेतकको समेत चयन हुनुपर्ने छ । सहमति नबनेको अवस्थामा हुने निर्वाचन त्रिपक्षीय हुने पक्का छ । जहाँ सभापति थापाको उम्मेदवारको रुपमा मोहन आचार्य, उपसभापति शर्माको उम्मेदवारका रूपमा भीष्मराज आङदेम्बे र स्वतन्त्र रूपमा अर्जुननरसिंह केसी उम्मेदवार बन्नेछन् ।
विशेष महाधिवेशनको विपक्षमा रहेको पुरानो संस्थापन पक्षको मत निर्णायक देखिन्छ । उनीहरुपनि दलको नेतामा निर्वाचन नै होस् भन्ने चाहन्छन् ।
‘हामी सकभर दलको नेता सर्वसम्मत हुन दिन्नौं । दलको नेतामा प्रतिस्पर्धाबाटै चुनिने कांग्रेसको परम्परा हो’, पुरानो संस्थापनका एक सांसदले भने ।

खगेन्द्र कार्की
प्रतिक्रिया