झापा आन्दोलनका योद्धा तथा पूर्वसांसद घनेन्द्र बस्नेतको निधन

खगेन्द्र कार्की

इटहरी । नेपाली वामपन्थी तथा कम्युनिस्ट आन्दोलनका पुराना नेता, झापा आन्दोलनका अगुवा तथा पूर्वसांसद घनेन्द्र बस्नेतको निधन भएको छ। लामो समयदेखि क्यान्सर रोगबाट पीडित बस्नेतको २०८३ असोज १४ गते बुधबार साँझ भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा उपचारका क्रममा निधन भएको हो।
वि.सं. २००९ साल असोज २५ गते भोजपुरको कुलुङमा जन्मिनुभएका बस्नेत युवा अवस्थादेखि नै पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्धको राजनीतिक आन्दोलनमा सक्रिय हुनुभएको थियो। उहाँ २०२७–२८ सालतिरको झापा आन्दोलनका अगुवा नेतामध्ये एक हुनुहुन्थ्यो। राजनीतिक संघर्षकै क्रममा पक्राउ पर्नुभएका उहाँले करिब १७ वर्ष जेल जीवन बिताउनुभएको विभिन्न स्रोतले उल्लेख गरेका छन्। एउटा जीवनीसम्बन्धी सामग्रीमा उहाँले १६ वर्ष तीन महिना जेलमा बिताएको उल्लेख छ।
बस्नेतको राजनीतिक जीवनसँग जोडिएको महत्वपूर्ण घटना २०३३ सालको नख्खु जेल ब्रेक पनि हो। चैत १२ गते नख्खु कारागारबाट सुरुङ खनेर बाहिरिएका १५ जना कम्युनिस्ट राजनीतिक बन्दीमध्ये बस्नेत पनि एक हुनुहुन्थ्यो। उहाँसँगै सीपी मैनाली, प्रदीप नेपाल, वीरबहादुर लामा, धर्म घिमिरेलगायतका नेता जेल ब्रेकमा सहभागी भएका थिए।
२०४६ सालको जनआन्दोलनपछि खुला राजनीतिमा सक्रिय हुनुभएका बस्नेत तत्कालीन नेकपा (एमाले) बाट २०४८ सालको आमनिर्वाचनमा संखुवासभा–२ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित हुनुभएको थियो। त्यसपछि २०५६ सालको निर्वाचनमा भोजपुर–१ बाट पुनः प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित हुनुभएको थियो। संसद्को अभिलेखमा समेत २०४८ को संखुवासभा–२ का निर्वाचित सदस्यका रूपमा उहाँको नाम देखिन्छ।
संसद् सदस्यका रूपमा उहाँ विकास तथा यातायातलगायतका विषयमा पनि सक्रिय रहनुभएको अभिलेख भेटिन्छ। २०५६ सालमा उहाँ विकास समितिका सदस्यसमेत रहनुभएको संसद्को प्रकाशनमा उल्लेख छ।
राजनीतिक जीवनमा बस्नेतले भूमि सुधारको क्षेत्रमा पनि भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। २०६७ सालमा उहाँको नेतृत्वमा वैज्ञानिक भूमिसुधारसम्बन्धी उच्चस्तरीय आयोग गठन भएको र आयोगले भूमि सुधारसम्बन्धी प्रतिवेदन सरकारलाई बुझाएको उल्लेख कान्तिपुरका सामग्रीमा छ।
पछिल्लो राजनीतिक यात्रामा एमाले विभाजनपछि बस्नेत नेकपा (एकीकृत समाजवादी)सँग जोडिनुभएको र पार्टीको उपाध्यक्षसमेत बन्नुभएको समाचारहरूमा उल्लेख छ। पछि वामपन्थी राजनीतिक एकताको प्रक्रियामा उहाँ नेकपा संयुक्तसँग पनि आबद्ध हुनुभएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्।
बस्नेतको निधनप्रति विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा सहकर्मीहरूले श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छन्। नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पनि उहाँको निधनप्रति दुःख व्यक्त गर्दै नेपाली कम्युनिस्ट तथा लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा बस्नेतले पुर्‍याएको योगदान स्मरण गर्नुभएको छ।
भोजपुरको साल्पासिलिछो गाउँपालिका–साविक कुलुङ गाविसको कामलेटारमा जन्मिएर नेपालको वामपन्थी आन्दोलनमा लामो समय सक्रिय रहनुभएका बस्नेतको निधनले उहाँका परिवार, सहकर्मी तथा शुभेच्छुकहरूमा शोक छाएको छ।
दिवङ्गत नेता बस्नेतप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त दिदी मिश्री बस्नेत, भाइ समीर बस्नेतलगायत सम्पूर्ण परिवारजनमा हार्दिक समवेदना व्यक्त गरिएको छ।
बस्नेतको झण्डै १७ वर्षको जेल जीवन, नख्खु जेल ब्रेक, दुई पटकको संसदीय यात्रा तथा भूमि सुधारसम्बन्धी योगदान नेपाली वामपन्थी राजनीतिक इतिहासका महत्वपूर्ण अध्यायका रूपमा स्मरण गरिनेछ।
 

खगेन्द्र कार्की
प्रतिक्रिया